سيد جلال مصطفوى كاشانى
368
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
اكتشاف نوين مىگذارند ؛ مثلا ، پيدايش علم تغذيه و كشف يك سلسله خواص دارويى در مواد غذايى كه به حساب اكتشافات و پيشرفتهاى پزشكى در قرن بيستم گذاشته شده است ، درحقيقت ، جز اصلاح يك خطاى فاحش ، كه دانشمندان قرن نوزدهم اروپا مرتكب شدند ، چيز ديگرى نيست . بايد در نظر گرفت كه اين شاخهء بزرگ از علم طب ، در زمانهاى قديم وجود داشته و خواص درمانبخش كليهء مواد غذايى دقيقا مورد توجه قدما بوده است ، مخصوصا پزشكان قديم ايران مطالعات و تحقيقات شگرفى دربارهء آنها داشتهاند ، بهطورىكه در تواريخ پزشكى نوشته شده است . پس از اينكه در قرون وسطى دانش پزشكى به وسيلهء ترجمهء كتب طب اسلامى به اروپا راه يافت ، به مدت چند قرن ، همين ترجمهها منحصرا در دانشكدههاى پزشكى اروپا تدريس مىشد و پزشكان اروپا از اين راه به خواص درمانبخش ميوهها ، سبزىها و ساير محصولات طبيعى آشنا شده ، براى درمان بيماران از آنها استفاده مىكردند ، تا اوايل قرن نوزدهم ، كه علم شيمى ترقى فوقالعادهاى كرد و شيمىدانهاى اروپا به تجزيه مواد غذايى پرداختند . آنان معتقد شدند كه كليه موادى كه در تغذيه نوع بشر بهكارمىرود بااينكه از نظر تنوع و تعداد ، بىاندازه زياد هستند ولى همهء آنها از سه نوع ماده اساسى يعنى مواد سفيدهاى ، چربى و نشاستهاى ، بهاضافه مقدارى املاح و آب تشكيل شدهاند و كليه اينها نيز جز بدل ما يتحلّل و توليد انرژى ، كار ديگرى در بدن ندارند . از آن تاريخ ، يكسره منكر خواص دارويى در مواد غذايى شدند و تقريبا مدت يك قرن خواص درمانبخش ميوهها ، سبزىها و ساير محصولات غذايى از كتابهاى طبى حذف و از خاطرها محو شد . تا اينكه در اوايل قرن بيستم ، كه گروهى از نوزادان را با شير مصنوعى مركب از كازئين ، لاكتوز ، چربى و قدرى املاح تغذيه مىكردند و بر اثر اين تغذيه مصنوعى ، عوارض زيادى در آنها مشاهده شد ، بر آن شدند كه علت پيدايش اين عوارض را دريابند و از آنجا پى بردند كه در شير طبيعى موادى موجود است كه تا آن زمان بر شيمىدانها